Omdat de natuur zeer effectieve strategieën kent in het omgaan met veranderingen, bevat ze waardevolle lessen op het gebied van leiderschap en innovatie. De patronen en wetmatigheden in de natuur bieden een nieuw perspectief op het stellen van doelen, de wijze van communiceren en het organiseren van bedrijven. Dit stimuleert om aandacht te geven aan relaties en verbindingen. Welke leiderschapslessen kunnen we leren uit de natuur?

1. Laat de vrucht leidend zijn

Aan de vruchten herkent men de boom. Een boom gebruikt voedsel, water en kooldioxide uit zijn omgeving en zet dit om in heerlijke vruchten en zuurstof. Zo zijn bedrijven bedoeld om iets te produceren waar klanten wat aan hebben. Deze resultaten komen pas tot hun recht als iemand ervan geniet of erdoor versterkt wordt. Een klant koopt immers geen product of dienst, maar het effect ervan: de bevrediging van een bepaalde behoefte. Hoe de boom er verder uitziet maakt de klant niet uit, als de vrucht maar lekker en voedzaam is. Waar hebben jullie klanten ten diepste behoefte aan? Hoe kun je deze vrucht centraal stellen in alles wat jullie doen?

2. Bedenk een cyclus voor je activiteiten

In de natuur bepalen de seizoenen wat bomen, planten en dieren doen. Elk seizoen heeft specifieke kenmerken waardoor processen zoals groeien, bloeien en vrucht dragen in gang worden gezet. In plaats van je te laten leiden door de waan van de dag is het veel prettiger om een cyclus te bedenken voor jullie bedrijfsactiviteiten. Door zaken op elkaar af te stemmen kan de kwaliteit van producten en diensten omhoog en kunnen de kosten omlaag. In steeds meer bedrijven wordt er bijvoorbeeld ‘Lean’ en ‘Agile’ gewerkt. Deze methodes zijn erop gericht om maximale waarde voor de klant te realiseren met zo min mogelijk verspillingen. Wat keert elke maand of elk kwartaal terug? Welke zaken kun je vooruit plannen en op elkaar afstemmen?

3. Geef zelf het goede voorbeeld

Mieren zijn continu bezig met het delen van kennis om samen effectiever te zijn. Elke mier in de kolonie neemt afwisselend de rol van meester of gezel aan. Als een voedselverzamelaar bijvoorbeeld een voedselbron heeft gevonden dan is hij automatisch de meester. Hij brengt zijn kennis over op de gezellen door een spoor van geurstoffen (feromonen) te creëren zodat zij het voedsel kunnen vinden. Goede leiders laten zien waar het beter is, delen hun kennis en bieden anderen ruimte om op ontdekking uit te gaan. Wat zit er in jou voor de ander? Wie kun jij uitdagen om zijn grenzen te verleggen? (Spreuken 6:6-8)

4. Wat je aandacht geeft groeit

Een plant heeft gezonde voeding en water nodig om tot bloei te komen. Als de bodem waarin hij staat zuur is, raakt de plant beschadigd en krijgen schimmels vrij spel. Veel managers richten zich op zaken die niet goed gaan. Ze kijken vooral naar wat er niet deugt en proberen dit de repareren. Uitgangspunt is in veel gevallen de functieomschrijving en niet de medewerker zelf. Hierdoor komt de focus op de verbeterpunten (een eufemisme voor zwakke punten) van mensen te liggen. Dit leidt tot een verzuurde sfeer, kost veel energie en werkt demotiverend. Het is beter om je te richten op zaken die wel goed gaan. Door die te versterken genereer je energie en stimuleer je medewerkers om gebruik te maken van hun sterke punten. Kortom: besproei de planten, niet het onkruid. Wat geeft jullie medewerkers energie? Hoe kun je dit verbinden met de ambities van de organisatie?

5. Groei kost tijd

Wie resultaten wil bereiken dient geduld te hebben. Een boom groeit niet sneller als je aan zijn takken trekt. Hetzelfde geldt voor medewerkers. Zij groeien niet sneller als je hen voortdurend pusht of steeds langs de meetlat van doelstellingen legt. Voedzame grond helpt een boom wél om te groeien. Zo kun je als leider een context creëren waarin medewerkers tot bloei komen. Vermijd daarbij teveel ploegen (reorganiseren) of het toevoegen van kunstmest (zoals bonussen en stress) want dit beschadigt de bodem. Kies liever voor compost, oftewel: de tijd nemen om te leren van gemaakte fouten. Dat werkt minder snel maar geeft een blijvend resultaat. Wat kun jij als leidinggevende doen (of laten) om een context te creëren waar medewerkers op hun best presteren? Wat zeggen je medewerkers als je dit aan hen vraagt?

In het volgende deel van deze serie leer je hoe je slim veranderingen kunt initiëren en welke vragen jou stimuleren om circulair te denken.

Bronnen:

Shit happens” (Oscar Jansen)
Metamorfose, groeien in je bestemming” (Ronald v/d Molen & Jan v/d Linden)

Laat je inspireren!

Vul hieronder je naam en mailadres in en ontvang voortaan 6-8x per jaar de gratis inspiratie-mail over organisch leiderschap, wendbaarheid en zelforganisatie.

Gefeliciteerd met je inschrijving. Zie je mailbox voor de bevestigingsmail.

Share This